Hiển thị các bài đăng có nhãn Châu Phi. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Châu Phi. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Tư, 23 tháng 2, 2011

Phóng sự đầu tiên của CNN tại Libya

- Trích CNNBlog; Atlanta -

Vừa vượt qua biên giới Ai Cập-Libya, Ben Wedeman của hang CNN trở thành nhà báo ngoại quốc đầu tiền thực hiện phóng sự từ Libya kể từ khi nhân dân quốc gia này vùng lên nổi dậy chống Kadhafi.


Tại biên giới, một thanh niên trẻ anh mặc thường phục, khoác khẩu AK-47 đòi chúng tôi xuất trình giấy tờ. “Tại sao lại phải vậy vì chẳng còn chính phủ nào cả”. Saleh, người tài xế Libya chấp nhận đưa chúng tôi qua biên giới đáp lại rồi đạp ga đi thẳng.

Phía trạm kiểm soát Libya, đã không còn biên phòng, không còn hải quan, không còn cảnh sát. Một nhóm người mặc thường phục, được trang bị mã tấu, súng ngắn hay AK đứng giữ một trật tự nhất định tại biên giới. Họ cũng không có nhiều việc để làm vì dòng người đa phần di chuyển theo hướng ngược lại. Hải quan Ai Cập cho hay, chỉ tính riêng trong ngày 21 tháng 2 đã có 15.000 người Ai Cập vượt cửa khẩu này để hồi hương.

Chào mừng đến với nước Libya tự do, đó là khẩu hiệu mới được treo ở phía trạm kiểm soát Libya. Sau khi vượt qua cửa khẩu, chúng tôi dừng lại đổ xăng, ở cây xăng không phải xếp hàng, vẫn có điện, điện thoại di động vẫn hoạt động nhưng không thể gọi ra nước ngoài, chỉ duy nhất Internet đã bị cắt từ nhiều ngày nay.

Trên đường đến thành phố lớn đầu tiên, chúng tôi vượt qua nhiều trạm kiểm soát của người biểu tình tạm dựng lên. Họ lịch sự nhưng có vẻ vui mừng thái quá trước những thắng lợi đầu tiên. Họ bất ngờ nhưng cũng hào hứng khi thấy đoàn phóng viên ngoại quốc đầu tiên tác nghiệp trên đất nước của họ từ ngày 15 tháng 2 vừa rồi.


Chúng tôi vẫn tiếp tục đi về phía Tây. Dọc đường Saleh chỉ cho tôi cái mà anh gọi là những tội ác của gia đình Kadhafi:

“Anh có thấy con đường này tởm lợm không? Với tiền thu được về từ dầu mỏ, Kahdafi đã không chi một dinnar nào để phát triển khu vực này cả.”
“Trạm nghỉ này được xây bởi một công ty xây dựng thuộc về con trai của Kadhafi. Giá thành xây dựng được đội lên rất nhiều lần mà Bộ xây dựng chẳng ai có ý kiến gì cả?”
“Chủ của căn villa kia đã bị tịch biên tài sản vì một người con trai của Kadhafi thích miếng đất và căn nhà đó”
“Đám cháy chưa tắt hẳn kia là kho đạn của thành phố, trước khi rút lui, chỉ huy căn cứ trung thành với Kadhafi đã châm lửa đốt vì sợ kho vũ khí sẽ rơi vào tay nhân dân.”
Anh ta cũng cho tôi những lời khuyên mà anh cho là có giá: “Nếu gặp lính của Kahdafi, hãy nói rằng anh là bác sĩ, đừng nói rằng anh là nhà báo nhé.”


Khi chúng tôi đến đích đến mà hiện tại tôi chưa được phép tiết lộ. Đón tiếp chúng tôi là một người đàn ông tự giới thiệu là thủ lĩnh của những người biểu tình ở khu vực này. Ông khoảng 50 tuổi, đã từng học tại Hoa Kỳ, về Libya dạy đại học trước khi bị ngồi tù ba năm vì tham gia biểu tình chống Kahdafi. Ông cho biết miền Đông Libya đã hoàn toàn thuộc về phe những người biểu tình khi quân đổi đã chuyển qua ủng hộ họ.

“Các anh phải cho cả thế giới thấy những gì đang thực sự diễn ra tại đây.” Ông nhắc đi nhắc lại. Ông cũng nhận định được rằng để lật đổ được hoàn toàn chế độ Kahdafi, cuộc chiến còn nhiều cam go. Vào thế đường cùng, Kahdafi sẽ không ngần ngại chơi ván bài được ăn cả ngã về không, sẽ hạ lệnh cho đám lính đánh thuê của ông ta cùng không quân mà ông ta vẫn kiểm soát bằng bất cứ giá nào phải dập tắt được phong trào chống đối. “Nhưng đã ở nơi nào các anh thấy trực thăng và máy bay chiến đấu bắn vào đoàn người biểu tình chưa, ở đây đúng là người ta đang đi tới một cuộc diệt chủng.”

Ben Wedeman

Các bài liên quan:

Thứ Sáu, 18 tháng 2, 2011

Điều mà nhân dân Iran nên học từ người anh em Ai Cập

- Trích Tehranbureau; New York -

Điều vừa diễn ra tại Ai Cập là một bài học quý giá cho phong trào dân chủ ở Iran, phong trào Xanh. Cả hai quốc gia đều có nhiều điểm chung. Tỉ lệ người nghèo rất cao, khoảng 50 % ở Ai Cập, còn con số này ở Iran là vào khoảng gần 40 %. Lực lượng thanh niên thất nghiệp là nòng cốt của đoàn người biểu tình. Chỉ khác lại tại Ai Cập, những người nghèo nhất là những ngưới chống đối chính quyền Mubarak mạnh mẽ nhất. Thì tại Iran, chính phủ của tổng thống Mahmoud Ahmadinejad lại đang dựa vào đó làm đồng minh tin cậy của mình. Nhưng việc chính quyền Iran vừa có quyết địch cắt bỏ một loạt trợ cấp xã hỗi có khả năng sẽ làm thay đổi điều này.

Iran cũng giống Ai Cập ở điểm họ có một phe đối lập thực sự. Họ không thể nói là các phong trào đối lập của mình không có tổ chức. Mir Hossein Moussavi, Tiến sĩ Zahra Rahnavard, Mehdi Karroubi hay cựu tổng thống Mohammad Khatami là những chính trị gia thực thụ. Vậy đội ngũ lãnh đạo cũng không phải là điểm yếu của phong trào đòi dân chủ của Iran.


Nhân dân cả hai quốc gia đều phải xuống đường để đòi hỏi dân chủ, vì các cuộc tổng tuyển cử ở cả hai nước từ lâu đã không còn tồn tại theo đúng nghĩa nữa. Đảng Dân chủ Quốc gia của cựu tổng thống Mubarak luôn thắng cử do ngăn cấm tất cả các phong trào đối lập khác được quyền tham gia và giới thiệu ứng cử viên. Còn tại Iran thì gian lận trong bầu cử không phải là một điều lạ.

Vậy, rút ra bài học từ Ai Cập và Tunisia. Nhân dân Iran phải thấy rằng, cái mà họ thiếu, chỉ là chưa bao giờ họ liên kết được với tầng lớp dân nghèo, lực lượng luôn là nòng cốt trong mọi cuộc cách mạng.

Muhammad Sahimi

Các bài liên quan:

Thứ Sáu, 28 tháng 1, 2011

Tunisia – Khi độc tài đi kèm với phát triển kinh tế: Đặt lại câu hỏi về hình mẫu Trung Hoa

- Trích Le Quotidien d'Oran; Oran -

Đáng ra là rất lố bịch khi đem so sánh Trung Hoa và Tunisia. Cả hai nước chẳng có điểm gì chung cả về mặt xã hội lẫn kinh tế. Trung Quốc đang là phân xưởng của thế giới, và không lâu nữa, tôi tin rằng nó sẽ là phòng thí nghiệm tiên tiến trọng điểm của Hành tinh xanh. Trong khi Tunisia vẫn bị nghi ngờ với cái danh xưng là con rồng của vùng Địa Trung Hải, một thuật ngữ mà chế độ của vị tổng thống mới bị lật đổ Ben Ali đã quá lạm dụng.

Nhưng có một điểm này, Tunisia vừa chứng minh một điều rằng, độc tài chính trị thì không bao giờ tốt cho nền kinh tế cả. Hay nói cách khác, không thể có sự phát triển kinh tế bền vững nếu không có một nhà nước pháp quyền. GDP Tunisia luôn tăng trưởng từ 3 cho đến 4 % trong những năm gần đây, nhưng sự phát triển này không có tác động nhiều đến việc cải thiện đời sống của người dân vì chế độ chính trị chuyên quyền. Vì một chế độ như vậy ngoài việc dùng bộ máy nhà nước để đàn áp những người bất đồng chính kiến, nó còn được sử dụng để đe dọa hoặc đánh sập một số chủ doanh nghiệp khi ông ta bỗng thấy việc làm ăn của mình đang sắp bị một người thân nào đó của một cán bộ cốp ngăm nghe nuốt chửng.

Chúng ta hy vọng nước Tunisia mới sẽ xóa bỏ được điều đó, và đặc biệt hơn, nó sẽ chứng minh cho thế giới rằng một nước Ả-rập cũng có thể xây dựng một nền dân chủ thực thụ. Nó sẽ phản bác lại tất cả giới tri thức và cầm quyền ở các nước phương Tây, những người vẫn thường ủng hộ chế độ của Ben Ali với luận điểm: "Mọi người biết đấy, dân chủ không dành cho một số người (trỉ vào chúng tôi những người Ả-rập), đó là một vấn đề về văn hóa." Ngay cả bây giờ, chúng ta vấn nghe luận điểm rằng chỉ ở Tunisia cuộc đấu tranh dân chủ vừa rồi mới thành công vì xã hội Tunisia rất giống xã hội phương Tây.

Nhưng có một bài học khác có thể rút ra từ ví dụ của Tunisia, đó là không hiểu nó có là tương lai sớm hay muộn của nước Trung Hoa hay không. Quốc gia mà nền kinh tế đang rực rỡ nhưng hệ thống chính trị lại cứng nhắc. Trung Quốc cũng là hình mẫu mà đa số đem ra để lập luận rằng vẫn có thể phát triển nền kinh tế với những thể chế chính trị chuyên chế nếu không muốn nói là độc tài. Tất nhiên không thể so sánh Trung Hoa với Tunisia. Bắc Kinh có những điều kiện mà Ben Ali không thể có được. Nhưng chẳng phải lịch sử đã luôn chứng minh rằng tất cả các bộ máy đàn áp rồi cuối cùng cũng sẽ sụp đổ.

Có một điều nữa khiến tôi tin vào điều này. Cả hệ thống giáo dục của Tunisia và Trung Quốc đều khá tốt. Hàng năm, có hàng vạn sinh viên tốt nghiệp bước ra thị trường lao động. Hiện nay, một số lượng không nhỏ trong số họ đang đối mặt với thất nghiệp ở cả hai quốc gia. Một thời số lượng này đã im lặng. Nhưng ngày nay, các mạng xã hội và Internet đã cho họ một công cụ tuyết vời để tập hợp nhau lại cùng đấu tranh chống những bất bình của mình.

Akram Belkaid

Các bài liên quan: