Đức Đạt-lai Lạt-ma tìm người kế nhiệm

- Trích Asia Times Online; Hồng Kông -

Ở tuổi 75, Đức Đạt-lai Lạt-ma muốn rút lui khỏi các trách nhiệm chính trị của mình, chỉ đơn thuần giữ vai trò lãnh đạo tinh thần của người Tâu Tạng. Sư tin tưởng vào hệ thống dân chủ để bầu lên một nhà lãnh đạo mới cho Hội đồng Nhân dân Tây Tạng. Kết thúc vòng bỏ phiếu đầu tiên, hai nhân vật được học ở Hoa Kỳ đang dẫn đầu số phiếu.

Tenzin Taklha, người phát ngôn viên của chính phủ Tây Tạng lưu vong tại Dharamsala đã trả lời báo trí, rằng Đức Đạt-lai Lạt-ma sẽ chính thức tuyên bố thôi nắm giữ các vai trò chính trị của mình vào tháng ba năm 2011. Và thời gian chuyển giao quyền lực cho người kế nhiệm sẽ diễn ra trong vòng 6 tháng tiếp theo đó. Người dân Tây Tạng cũng ý thức được rằng đến một ngày, do tuổi cao, Đức Đạt-lai Lạt ma cũng có quyền được trao lại các trách nhiệm chính trị của mình. Ngày mùng 3 tháng 10 năm 2010, cuộc tổng tuyển cử bầu ra vị kalon tripa [Thủ tướng] mới cho chính phủ Tây Tạng đóng tại Dharamsala đã được diễn ra. Có hai ứng cử viên thực sự nổi bật: Lobsang Sangay, hiện đang làm nghiên cứu tại trường Harvard Law School, và Tenzin Namgyal Tethong, một nhà ngoại gia đang sống tại Hoa Kỳ. Cả hai nhân vật này đều được đào tạo tại Hoa Kỳ, vì vậy theo nhiều quan sát viên, họ sẽ đem nhiều ảnh hưởng của phương Tây hơn đến phong trào đấu tranh của người Tây Tạng, vì vậy có thể sẽ đối đầu trực diện với Bắc Kinh mạnh mẽ hơn.

Trong số 79 449 cử tri đăng ký, có khoảng 47 000 người (khoảng 61 %) đã tham gia bỏ phiếu tại 56 quốc gia, trong đó có Ấn Độ, Népal, Bhutan, Hoa Kỳ, Úc hay các nước châu Âu. Lobsang Sangay dẫn đầu với 22 489 phiếu, so với 12 319 giành cho Tenzin Namgyal Tethong. Dolma Gyari, hiện là phó chủ thịch Quốc hội Tây Tạng, đồng thời cũng là phụ nữ duy nhất tham gia tranh cử về đích thứ ba với 2 733 phiếu. Trong số 17 ứng cử viên tại vòng một, ủy ban bầu cử chọn ra sáu người lọt vào vòng hai.

Trong cuộc bầu cử này, các ứng cử viên đã trả lời các câu hỏi của cử tri qua Internet. Với câu hỏi: "Theo ông, trách nhiệm của kalon tripa sắp tới sẽ là gì?" Lobsang Sangay đã trả lời: "Trước tiên, ta phải định nghĩa được nhiệm vụ của kalon tripa sẽ là một nhà quản lý tổ chức của người Tây Tạng, hay là một nhà lãnh đạo chính trị phong trào của người Tây Tạng. Nếu Đức Đạt-lai Lạt-ma cho phép nền dân chủ chúng ta chuyển mình phát triển nhiều hơn, nhiệm vụ của người kalon tripa sẽ là tìm một giải pháp cho việc phản đối sự chiếm đóng của người Trung Quốc, tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế và xây dựng hình ảnh của quốc hội Tây Tạng có vai trò rõ rệt hơn." Với quyền lợi của người Tây Tạng, Lobsang Sangay phát biểu "họ có quyền được tự quyết" và "mục đích cuối cùng của Bắc Kinh là đồng hóa người Tây Tạng thành người Hán". Ứng cử viên nặng ký còn lại, Tenzin Namgyal Tethong, là một giáo sư xuất sắc của đại học Stanford. Ông bắt đầu giúp đỡ phòng trào người Tây Tạng lưu vong khi thường xuyên sang Ấn Độ dạy sinh viên Tây Tạng trong các trại tị nạn. Ông cũng là người đại diện cho Đức Đạt-lai Lạt-ma tại Hoa Kỳ.

Kết quả của cuộc bỏ phiếu thứ hai sẽ được công bố trong tháng 3 này. Nhà lãnh đạo mới của người Tây Tạng sẽ chọn giải pháp tiếp tục hòa đàm ôn hòa của Sư hay đi theo một đường hướng mới mãnh mẽ hơn để tránh luôn chịu chấp nhận lùi bước trước những động thái của Trung Quốc. Không cần phải nhắc lại Bắc Kinh theo dõi cuộc bỏ phiếu này sát sao như thế nào trước diễn biến có một nhà lãnh đạo người Tây Tạng mới cứng rắn và thân Tây phương hơn.

Saransh Sehgal

Các bài liên quan:

• Lobsang Sangay - Người thay thế Đức Đạt-lai Lạt-ma

Các ƯCV đảng Cộng hòa đều ngán Barack Obama

- Trích The Economist; London -

Rất ngại với ý nghĩ khi phải đối đầu với Tổng thống Obama vào năm 2012, tất cả các ứng cử viên tiềm năng của đảng Cộng hòa đều đang lưỡng lự xem có nên hay không nên tham gia vào cuộc chạy đua.

Chỉ còn chưa đầy một năm nữa, cuộc bầu cử sơ bộ chọn ứng cử viên tham gia cuộc Tổng tuyển cử bầu Tổng thống Hoa Kỳ năm 2012 sẽ diễn ra. Vào cùng thời điểm này cách đây 4 năm, đã có 8 ứng cử viên của đảng Cộng hòa và 10 ứng cử viên của đảng Dân chủ vào cuộc. Còn hiện tại, tính tới thời điểm này, chưa có bất cứ ứng cử viên nào chính thức lên tiếng sẽ ra tranh cử. Chỉ mới có Newt Gingrich, cựu chủ tịch Hạ nghị viện, đã lập một "ban nghiên cứu" để thăm dò dư luận. Chưa bao giờ người ta lại thấy một cuộc chạy đua vào nhà Trắng lại được khởi động chậm chạp đến vậy từ năm 1992. Không phải là "Đảng con voi" thiếu các chính trị gia có tham vọng, nhưng điều khiến đa phần trong số họ đều đang rất lưỡng lự, là do tất cả đều đang đặt câu hỏi liệu họ có khả năng đánh bại được Obama hay không?

Sau khi đại thắng ở cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa rồi, các lãnh đạo đảng Cộng hòa khi đó đều đã tự tin sẽ dành lại được nhà Trắng. Nhưng kể từ khi Thế chiến thứ hai kết thúc, mới chỉ có 3 tổng thống đương nhiệm thất bại khi tranh cử nhiệm kỳ thứ hai [Gerald Ford, Jimmy Carter và George Bush cha]. Cả ba đều phải đánh bại những đối thủ nặng ký khác ở cuộc bầu cử sơ bộ trong khi đảng Dân chủ hiện giờ vẫn chưa có một ai đủ khả năng để thay thế Obama. Ngoài ra khi Ford và Bush cha thất bại, đảng của họ đã nắm giữ nhà Trắng trong vòng 8 và 12 năm, còn Obama và đảng Dân chủ mới thay thế đảng Cộng hòa cách đây chưa đầy hai năm.

Mọi người vẫn còn nhớ Obama xuất sắc như thế nào trong cuộc bầu cử năm 2008. Ông là một thủ lĩnh thực sự, là một tài năng xuất chúng luôn biết cách lên dây cót tinh thần đám đông tình nguyện viên và những người ủng hộ mình. Êkíp giúp ông ra tranh cử năm đó vẫn còn nguyên vẹn. Moi người đều chắc rằng tại cuộc đua năm 2012, bộ máy này sẽ vẫn được vận hành trơn tru như năm 2008. Đến mức gần đây, Haley Barbour, Thống đốc bang Mississippi và là một ứng cử viên tiềm năng của đảng Cộng hòa đã phải thốt lên, Barack Obama "là một trong những chính trị gia xuất sắc nhất trong lịch sử Hoa Kỳ".

Nhưng cũng có một vài chỉ số cho thấy, Obama cũng có những điểm yếu của mình. Nền kinh tế Hoa Kỳ, điểm chính trong mọi cuộc bầu cử, vẫn chưa hoàn toàn hồi phục. Tỉ lệ người thất nghiệp đang ở mức kỷ lục là 8,9 %. Nếu Jimmy Carter thất bại trước Ronald Reagan vào năm 1980, một trong những nguyên nhân chính là tỉ lệ người thất nghiệp khi đó ở mức 7,5 %.

Danh sách những ứng cử viên có tham vọng của đảng Cộng hòa thì dài. Ngoài Newt Gingrich, còn có Mitt Romney, cựu thống đốc bang Massachusetts, người đã từng tham gia cuộc chạy đua năm 2008. Ngoài ra còn phải kể đến cựu thống đốc bang Minnesota Tim Pawlenty, cựu thống đốc bang Utah Jon Huntsman và cựu thượng nghị sĩ bang Pennsylvanie Rick Santorum. Đấy là những ứng cử viên nghiêm túc, nếu ta đem so sánh với tỉ phú Donald Trump, người tuyên bố có thể tham gia tranh cử vì không ai "có một phần mười năng lực của mình".

Tiếp đến là những người mà dự định còn khá mập mờ. Như Sarah Palin, ứng cử viên của đảng Cộng hòa cho vị trí phó tổng thống ở cuộc bầu cử lần trước. Hiện Palin đang là ngôi sao sáng của phong trào siêu bảo thủ Tea Party.

Mike Huckabee, người về nhì ở cuộc chạy đua 4 năm lần trước, cũng như Rudy Giuliani, cựu thị trưởng thành phố New York luôn là những người rất kiệm lời. Còn Haley Barbour và thống đốc bang Indiana Mitch Daniels, họ đều tuyên bố sẽ không đưa ra quyết định chính thức nào trước tháng 4 cả.

Nhiều ứng cử viên nhưng không có ai thực sự nổi bật khiến tất cả bọn họ đều đang phải quan sát động thái của nhau. Ví dụ như nếu Sarah Palin quyết định tham gia cuộc chạy đua, hai nhân vật nổi bật khác của Tea Party là Michele Bachman, hạ nghị sĩ bang Minnesota và Jim DeMint, thượng nghị sĩ bang Nam Carolina sẽ rút lui.

Nhưng vì lý do gì, họ cũng chẳng thể chần chừ mãi được. Tất cả mọi người đều phải bắt đầu đi kêu gọi nguồn tài chính, xây dựng đội ngũ của mình, mở các văn phòng đại diện tại tất cả các bang sẽ diễn ra những cuộc bầu cử sơ bộ đầu tiền. Với những ứng cử viên còn chưa được đại đa số công chúng biết đến, công việc còn nặng nề và đòi hỏi nhiều thời gian hơn nữa. Mọi người nên nhớ trường hợp của Fred Thompson, người đã chậm trễ tham gia cuộc chạy đua năm 2008 và cuối cùng đã thất bại nặng nề như thế nào.

Trung Quốc muốn xây dựng "kênh đào Panama trên bộ"

- Trích Semana; Bogotá -

Trung Quốc đang có tham vọng đầu tư vào tuyến đường sắt nối liền hai bờ Thái Bình Dương và Đại Tây Dương của Colombia. Một dự án đã có từ nửa thế kỷ nay nhưng vẫn luôn là đề tài gây nhiều tranh cãi.

Trung Quốc đang có tham vọng đầu tư vào tuyến đường sắt nối liền hai bờ Thái Bình Dương và Đại Tây Dương của Colombia. Một dự án đã có từ nửa thế kỷ nay nhưng vẫn luôn là đề tài gây nhiều tranh cãi.

Báo chí Trung Nam Mỹ đang vô cùng hào hứng với kế hoạch đầu tư của Bắc Kinh, vì tuyến đường sắt này có thể sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh với kênh đào Panama. Ngoài Colombia, các nước khác trong khu vực gồm Guatemala, Costa Rica, Honduras, Nicaragua, xa hơn nữa là Brazil và Venezuela đều thấy được lợi ích nếu có một tuyến đường bộ nối liền hai bờ Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.

Ý tưởng xây dựng tuyến đường sắt này đã có từ hơn 50 năm nay, nhưng vẫn gây nhiều tranh cãi. Đã không dưới 25 lần tuyến đường dự kiến bị thay đổi. Năm 2010, chủ tịch Ngân hàng Phát triển Trung Hoa cùng một nhóm cán bộ công ty Đường sắt Trung Quốc đã gặp tổng thống Colombia, Juan Manuel Santos, để đề đạt nguyện vọng được đâu tư vào dự án xây dựng tuyến đường sắt dài 250 km.

Tháng 2 vừa rồi, Tổng thống Juan Manuel Santos đã cung cấp nhiều chi tiết hơn, theo đó ngoài việc xây dựng tuyến đường sắt, Trung Quốc còn đầu tư xây dựng một thành phố mới nằm ở phía nam Cartagena [bên bờ Đại Tây Dương], đây sẽ là một trung tâm lắp ráp sản phẩm trước khi được tái xuất khẩu đi Hoa Kỳ hay các nước Mỹ Latinh khác. Chính phủ Colombia rất hào hứng với kế hoạch này, vì ngoài việc sẽ phát triển một vùng còn hoàng vu của Colombia, đây cũng là một dự án có giá trị lớn với tổng vốn đầu tư là 2,7 tỉ USD.

Nhưng với nhiều chuyên gia, lợi ích thật sự của dự án còn cần được tính toán kỹ. Với những ai còn hoài nghi, đây là một kế hoạch rất tốn kém và khó thu hồi được vốn đầu tư. Nếu theo các tính toán hiện tại, một conteneur qua kênh đào Panama sẽ tốn 100 USD, còn chuyên chở bằng đường sắt sẽ tốn kém gấp 5 lần. Với một tàu chở 12.000 conteneur, cần 30 chuyến tàu hỏa để hoàn thành cùng khối lượng. Chưa kể Colombia phải nâng cấp hệ thống cảng biển bên bờ Thái Bình Dương, và lượng hàng trao đổi từ Châu Á phải tăng vọt nếu dự án muốn có lãi.

Ngoài ra, kênh đào Panama sẽ được mở rộng vào năm 2014, cho phép tàu lớn có thể qua lại, nâng khối lượng 300 triệu tấn hàng hóa trao đổi qua kênh đào hàng năm lên 600 triệu tấn. Panama cũng đang nâng cấp ba cảng Colon, Balboa và Manzanillo cùng hệ thống đường sắt và đường bộ của mình để đáp ứng cho kế hoạch mở rộng này. Thêm một câu hỏi nữa là tại sao một dự án như vậy không được xây dựng tại Trung Mỹ khi tuyến đường nối hai bờ Đại dương sẽ được rút ngắn đi rất nhiều.

Nhưng với lượng dự trữ ngoại tệ rồi rào của mình, không phải là Bắc Kinh không thể cho phép mình đầu tư vào một dự án như thế này. Đây là một dự án tối quan trọng trong chiến lược phát triển của họ. Trung Hoa đại lục đang cần nguồn tài nguyên thiên nhiên của Nam Mỹ ở bên bờ Đại Tây Dương [Dầu mỏ Venezuela và than Colombia] cho nền kinh tế của mình. Tất cả các tài nguyên thiên nhiên trên cần được chuyên chở sang bờ Thái Bình Dương. Nếu dự án được triển khai, nhiều khả năng nó sẽ đi vào hoạt động từ năm 2015. Trung Quốc từ vài năm nay đã xây dựng nhiều tuyến đường sắt đáng kinh ngạc, như tuyến được cao tốc nối Thượng Hải và Hàng Châu dài 220 km được hoàn thành chỉ vỏn vẹn trong vòng 20 tháng.

Nếu Trung Quốc được quyền ưu tiên sử dụng tuyến đường sắt liên Đại Dương này, họ sẽ có cơ hộ tiếp cận thị trường các nước đang phát triển năm bên bờ Đại Tây Dương, một thị trường từ trước đến nay vốn vẫn quá xa vời và tốn kém đối với họ. EU và Hoa Kỳ nên bắt đầu lo ngại về điều này, vì họ không còn là bá chủ duy nhất trên Đại Tây Dương.